x 

Íslensk fornrit 30. Sverris saga

CoverTitelbild
Artikelnummer:  IS3818
Íslensk fornrit :, Band 30

Jónsson, Karl
Sverris saga

isl. , 2007, Geb
99,00 €
inkl. MwSt. (zzgl. Versandkosten)
ca. 4-8 Wochen
Preisinfo äl

Íslensk fornrit :, Band 30

Jónsson, Karl :

Sverris saga

Herausgegeben von Þorleifur Hauksson. Isländisch. Reykjavík, 2007. XC, 337 S., Abb., Kte., Geb

Sverris saga er eitt af stórvirkjum íslenskra bókmennta, eins og Sigurður Nordal komst að orði. Þetta er samtímasaga, ævisaga Sverris Sigurðarsonar Noregskonungs (d. 1202), elsta veraldlega konungasagan sem varðveitt er í heild. Samkvæmt formála er upphaf sögunnar ritað af Karli ábóta Jónssyni í viðurvist Sverris sjálfs, sem „réð fyrir hvat rita skyldi“. Sagan er rituð af mikilli list og persónulýsing konungsins er ein sú skýrasta og blæbrigðaríkasta sem fyrirfinnst í fornum sögum.
Sverrir Sigurðarson ólst upp í Færeyjum og var þar settur til bókar og vígður til prests. Hann er samkvæmt sögunni 24 ára gamall þegar hann kemst að því að hann er í raun launsonur Sigurðar konungs Haraldssonar sem var auknefndur munnur, og þá býr hann ferð sína til Noregs til að „sjá hvat í vill gerask“. Átta árum síðar hefur hann lagt alla helstu andstæðinga sína að velli og er einn viðurkenndur konungur yfir öllum Noregi. Sverrir sat hins vegar ekki lengi á friðarstóli. Sífellt efldust ófriðarflokkar gegn honum, auk þess sem hann átti í hörðum deilum við kirkjuna og var bannfærður af páfa 1198. Sagan lýsir þessum átökum vel frá sjónarhóli Sverris. Ennfremur eru í Viðauka þessarar útgáfu prentuð brot úr ýmsum samtímaheimildum sem varpa á þau ljósi úr öðrum áttum. Þessi rit eru svonefnd Ræða gegn biskupum sem rituð var undir handarjaðri Sverris sjálfs, Danmerkursaga Saxa og þrjú ensk sagnarit frá því um 1200.
Meðal þess sem sagan hefur að geyma eru margar mjög merkilegar ræður sem Sverrir á að hafa flutt yfir mönnum sínum, og þarna er einnig lýst draumum Sverris og þeirri herstjórnarlist sem í fyllingu tímans lyfti þessum ókunna og allslausa presti frá Færeyjum upp í veldisstól norska konungsríkisins. Álit samtímamanna á list og heimildargildi sögunnar birtist í því meðal annars að allir síðari höfundar Noregskonungasagna, að Snorra Sturlusyni meðtöldum, ljúka umfjöllun sinni árið 1177, árið sem Sverrir gerðist foringi fámenns og illa búins hers Birkibeina og hóf að brjótast til valda.
Sagan er samtímasaga frá tímum síendurtekinna bræðravíga í Noregi. Þar er ef til vill að finna skýringu á því að Íslendingur sem stóð utan allra þessara deilna skyldi taka að sér að skrifa sögu Sverris. Um leið hefur verk Karls Jónssonar og hugsanlegra samstarfsmanna hans orðið seinni höfundum eins og Snorra Sturlusyni fyrirmynd. Hin íslenska konungasaga er orðin að útflutningsvöru, samtímis því sem kvæði hirðskáldanna eru farin að lækka í verðgildi.
Sverris saga er mörgum íslenskum lesendum ókunn. Útgáfur hingað til hafa flestar verið óaðgengilegar, ætlaðar fræðimönnum einum, og þær tvær almenningsútgáfur sem komu út um miðja síðustu öld eru löngu ófáanlegar.
Útgáfur Íslenzkra fornrita eru gerðar úr garði með rækilegum inngangi og ítarlegum skýringum á kveðskap og torskildum orðum neðanmáls, auk sögulegrar, mannfræðilegrar og landfræðilegrar glöggvunar á atburðum og aðstæðum þar sem þurfa þykir.
Samhliða hinni hefðbundnu útgáfu Íslenzkra fornrita er Sverris saga gefin út í sérstakri hátíðarútgáfu í tilefni af 100 ára afmælis endurreisnar konungsríkis í Noregi árið 1905. Sú útgáfa er gjöf Íslendinga til norsku þjóðarinnar og er formáli íslensku útgáfunnar þýddur á norsku af Tor Ulset.

ISBN 978-9979-893-30-1 9789979893301 Hið íslenska fornritafélag